Το ChatGPT είναι ένα chat bot που έχει δημιουργηθεί, για να «συνομιλείς» μαζί του. Αρκεί να του κάνεις μια ερώτηση και θα σου απαντήσει αμέσως με ανθρώπινο ύφος, δίνοντας την αίσθηση ότι πρόκειται για άνθρωπο και όχι για ρομπότ. Οι δυνατότητες του είναι αμέτρητες. Δεν περιορίζονται στην παροχή εγκυκλοπαιδικών γνώσεων, στην παραγωγή κώδικα και στη συγγραφή ακαδημαϊκών εργασιών, αλλά εκτείνονται στον χώρο της λογοτεχνίας.
Στο πεδίο της λογοτεχνικής παραγωγής, ο συγγραφέας και η τεχνητή νοημοσύνη δεν παίζουν επί ίσοις όροις. Το ChatGPT δημιουργεί σε σύντομο χρονικό διάστημα πρωτότυπα και καλογραμμένα διηγήματα, για την εκπόνηση των οποίων ο άνθρωπος χρειάζεται ώρες ενασχόλησης και την εμπειρία μιας ολόκληρης ζωής. Πρόκειται για έργα καθόλου κατώτερα από αυτά που παράγουν οι άνθρωποι, δεδομένου ότι το ChatGPT μπορεί και να κάνει γλαφυρές περιγραφές και να γράψει παραστατικούς διαλόγους και να προβεί σε λογική πλοκή των γεγονότων και να παράγει σαρκασμό και να προκαλέσει συναισθήματα, ακριβώς επειδή βασίζεται στη μίμηση ανθρώπινων μοτίβων σκέψης και ομιλίας. Όσοι ισχυρίζονται ότι οι ανθρώπινες ικανότητες, όπως η δημιουργικότητα, η κριτική σκέψη, το χιούμορ, η ευαισθησία και η αυθεντικότητα είναι αναντικατάστατες, ή δεν έχουν ανακαλύψει ακόμη τις ασύλληπτες δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης ή αρνούνται να τις παραδεχτούν…
Σε κάθε περίπτωση, εξαιτίας τους αναμένεται μια νέα λογοτεχνική επανάσταση. Ο συγγραφέας, για να μη βρεθεί εξόριστος από τον κόσμο του βιβλίου, θα υποχρεωθεί να εξοικειωθεί με την τεχνητή νοημοσύνη και να τη χρησιμοποιήσει ως εργαλείο. Οι παραδοσιακοί ρυθμοί παραγωγής βιβλίων θα ενταθούν και οι προσδοκίες του αναγνωστικού κοινού θα πολλαπλασιαστούν. Έργο του συγγραφέα θα γίνει πια να επεξεργάζεται έτοιμα κείμενα, φτιαγμένα από την τεχνητή νοημοσύνη, να προβαίνει στη δημιουργική σύνθεσή τους και να προσθέτει έντεχνα σε αυτά την προσωπική του πινελιά.
Ωστόσο, αυτή η τακτική μπορεί να προκαλέσει ζητήματα πνευματικής ιδιοκτησίας. Ακριβέστερα, η τεχνητή νοημοσύνη, αντλώντας δεδομένα από τον Ιστό, ενδέχεται να δημιουργήσει έργα παρόμοια με αυτά που έχουν εκπονήσει αληθινοί συγγραφείς και αυτοί να θεωρήσουν ότι παραβιάζονται τα πνευματικά δικαιώματά τους, στην περίπτωση που αξιοποιηθεί η σύλληψή τους από άλλον συγγραφέα. Κάτι τέτοιο θα οδηγήσει, φυσικά, σε δικαστικές διαμάχες.
Βέβαια, τα νομικά προβλήματα που θα προκύψουν στο μέλλον λόγω της εξέλιξης της τεχνητής νοημοσύνης είναι αμέτρητα και η αντιμετώπισή τους δεν εξαρτάται τόσο από το ίδιο το άτομο όσο από τους νομικούς επιστήμονες. Αντιθέτως, όσον αφορά το πρόβλημα της απειλής του συγγραφέα από την τεχνητή νοημοσύνη, είναι στο χέρι του ίδιου να το αντιμετωπίσει, αναπτύσσοντας τη δεξιότητά του να τη χρησιμοποιεί γόνιμα για χάρη της λογοτεχνικής παραγωγής. Μόνο έτσι, ο homo scriptor δε θα γίνει είδος υπό εξαφάνιση…
